فهرست چشم انداز 110 صفحه اول |  بايگاني سال 1397 |    

 چشم انداز ایران - شماره 110 تير و مرداد 1397

 

چشم و گوش‌ها

فشار روی اصلاحات از دو جریان مقابل هم

(سایت انتخاب، 2 تیر 1397)

سید محمد خاتمی در دیدار با اعضای هیئت‌مدیره و دبیران انجمن اندیشه و قلم از تمام ایرانیان خواست به ایران بیندیشند.

با دقت تأمل کنید که چرا امروز اصلاحات توسط دو جریانی که مقابل هم هستند، تحت فشار است!

ما در جنبه فرهنگی آزادی‌خواهی کمبود داریم.

رئیس دولت اصلاحات با اشاره به شرایط حساس کشور و تهدیدات بین‌المللی گفت: همه دلسوزان و علاقه‌مندان به ایران، اکنون نگران هستند و رشد فزاینده تهدیدات از سوی امریکا و رژیم صهیونیستی تنها علیه نظام جمهوری اسلامی نیست بلکه علیه ایران است و کسانی که مدعی دوست داشتن ایران هستند نباید به نحوی در این فضا علیه کشور عمل کنند.

بارها به چهره‌های اصلاح‌طلب این نکته تأکید شده است که کسب قدرت سیاسی و حضور فعال در انتخابات، اگرچه اهمیت دارد، اما نباید به موضوع و محور فعالیت‌های اصلاح‌طلبان تبدیل شده و جامعه اصلاح‌طلبی را یک حرکت معطوف به قدرت تلقی کند، بلکه روح اصلاح‌طلبی را باید در ارتقا فرهنگ و فهم جامعه و شهروندان دید.

 باید برای رویارویی با تهدیدات خارجی، مشکلات داخلی کشور را حل یا دست‌کم مدیریت کنیم و با صدایی واحد از منافع ایران دفاع کنیم. باید برای رویارویی با تهدیدات خارجی، مشکلات داخلی کشور را حل یا دست‌کم مدیریت کنیم و با صدایی واحد از منافع ایران دفاع کنیم.

***

سه تأثیر کلان خروج ترامپ از برجام

سه استثنا درباره برجام

(ایسنا، 28/3/97)

...برجام برجسته‌ترین توافق تاریخ عدم اشاعه بعد از دوران جنگ سرد می‌باشد که ترامپ متأسفانه آن را توافقی هولناک خوانده است؛ بنابراین ترامپ مهم‌ترین دستاورد و سرمایه تاریخ عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای را به چالش کشیده است... اکثر بی‌ثباتی‌های موجود منطقه هم به خاطر جنگ‌های امریکاست. همچون حمله نظامی به افغانستان و عراق و مشارکت در تجاوز نظامی به لیبی، یمن و سوریه، برجام کورسویی از امید به‌وجود آورده بود که شاید بتوان از طریق دیپلماسی و همکاری، سایر بحران‌های جاری منطقه را حل کرد. مسیری که بر ای دستیابی به صلح در منطقه اجتناب‌ناپذیر است... ایران از طریق برجام تنها کشور دنیاست که پرونده خود از ماده 41، فصل هفتم شورای امنیت بیرون آورد. این در حالی است که ابرقدرت‌ها می‌توانستند از طریق فصل 7، جنگی ثانوی علیه ایران آغاز کنند. ایران تنها کشوری است که مجوز تولید اورانیوم و تکنولوژی هسته‌ای را از شورای امنیت سازمان ملل اخذ کرد که تاکنون چنین چیزی نبوده است...

***

شش ماه تا انتخابات کنگره امریکا

در نوامبر 2018 ممکن است نقطه‌عطف بزرگی در امریکا و خاورمیانه رخ دهد. روزنامه جروزالم پست در مقاله 22 ژوئن خود باعنوان «شش ماه و مادر همه بحران‌ها» می‌نویسد: از دست‌رفتن کنگره به‌معنای واضح نابودی ترامپ و نتانیاهو و بن‌سلمان است. به معنای از دست ‌رفتن هر آنچه راست افراطی در داخل ایران رشته‌اند... نتایج کنگره کمابیش از حالا مشخص است. آمار می‌گوید یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های تاریخ نصیب جمهوری‌خواهان می‌شود.

نکته: پیشنهاد علی مطهری برای مقاومت شش‌ماهه مردم که قطعاً هدف داخلی دارد شاید علت بیرونی‌اش همین باشد.

***

اعتراض سناتور ران پال به سیاست‌های امریکا

فرید مرجایی

در یک ویدئوی چنددقیقه‌ای، سناتور ران پال، در کنگره امور خارجی سنا صحبت‌هایی خطاب به پمپئو می‌کند. محتوای این صحبت شوک‌آور و بسیار تعجب‌آور است. سناتور پال تضاد و تناقض‌های سیاست خارجی امریکا را درباره ایران، عربستان و اسرائیل به‌خوبی تشریح می‌کند.

این ویدیو از چند جهت مختلف قابل مطالعه است. یکی اینکه سناتور ران پال این نوع اطلاعات را به‌دست آورده و آن را بیان می‌کند، ولی از همه مهم‌تر اینکه مقامات امریکا یا تحلیل‌گران امریکا هرگز این اطلاعات را در رسانه‌ها منعکس نمی‌کنند؛ به عبارت دیگر، با دیدن این ویدئو، نباید برای مخاطبان این استنباط ایجاد شود که چنین بحث‌هایی درباره سیاست خارجی امریکا و ایران صورت می‌گیرد. این ویدئو هرگز در حوزه عمومی یا رسانه‌ها منعکس نمی‌شود.

ولی چرا سناتور ران پال؟ این سناتور یک جمهوریخواه سنتی نبوده و هیچ شباهتی به دیگر جمهوریخواهان و هم‌حزب‌های خود ندارد. وی از سنت Libertarian بوده که به محدودکردن مالیات و نقش دولت و آزادی حداکثری حقوق مدنی شهروند معتقد است. از نظر سیاست خارجی وی عکس هم‌حزبان خود است. در انتخابات ریاست‌جمهوری 2016، وی یکی از شانزده کاندیدای جمهوریخواهان بود. در مناظره‌ها و رقابت‌های درون‌حزبی، وی به‌طور صریح از سیاست هژمونی‌طلب امریکا انتقاد کرده و تلاش می‌کرد که برعکس گلوبالیست‌ها، توسعه را به داخل امریکا منتقل کند؛ به‌عبارت دیگر وی مقابل نومحافظه‌کاران (نئوکان‌ها) موضع گرفت. از این جهت، جای تعجب نبود که وی در نظرسنجی‌ها از همه کاندیدها پایین‌تر قرار گرفت.

بدون یک توضیح کانتکست، این ویدئو و صحبت ران پال خطاب به پمپئو می‌تواند استنباط اشتباهی درباره سپهر سیاسی غالب در امریکا ایجاد کند.

***

حفاظت از سرمایه‌های اجتماعی

(شرق، 22/3/97

داوود هرمیداس باوند استاد روابط بین‌الملل: دنیا به‌خوبی می‌داند این تل‌آویو است که حاضر به پذیرش کشور مستقل فلسطین نیست و به‌دنبال ایجاد فضای تنش‌آلود در منطقه است، اما به دلیل لابی فعال این رژیم و البته رفتارهای نادرست برخی از افراد و گروه‌ها در داخل کشور، این ایران است که در تنگنا قرار می‌گیرد. به‌نظر می‌رسد انسجام درونی برای گذر از فشارها و ایجاد هم‌صدایی استراتژیک میان قوا و جریان‌های سیاسی بر سر مفاهیم مرتبط با منافع ملی می‌تواند در این مقطع اثرگذار باشد. طرف مقابل مترصد شنیدن صدای واحد یا متشتت از ایران است تا بر اساس آن، نوع تعامل با ما را تعیین کنند. اگر اظهارنظر در حوزه سیاست خارجی منحصر به وزارت‌خارجه شود، اسرائیل نیز قادر نخواهد بود پروژه اجماع‌سازی علیه ایران را ادامه دهد و ایران می‌تواند در موضوعاتی نظیر عراق، سوریه و یمن نیز از موقعیت دیپلماتیک خود برای تثبیت جایگاه کشور استفاده کند... اصولگرایان از ابتدا با مذاکرات هسته‌ای و برجام موافق نبودند و امروز به‌جای وحدت علیه نقض‌کننده پیمان یعنی ایالات‌متحده به‌دنبال فشار بر روحانی و پشیمان‌کردن رأی‌دهندگان به او هستند و به‌جای این اقدام باید از اروپا و دوستان اصولگرایان، یعنی چین و روسیه مطالبه پایبندی برجام را داشت. اروپا اگر بخواهد، می‌تواند همان مسیر دوران کلینتون را طی کند. زمانی که امریکا قانون داماتو را به تصویب رساند اروپایی‌ها اذعان کردند که این تحریم‌های یک‌جانبه مضاعف برخلاف مقررات سازمان تجارت جهانی و مغایر با حقوق بین‌الملل است. اروپا مانند اقدامی که در ماجرای افزایش تعرفه واردات به امریکا انجام داد درباره برجام هم می‌تواند به سازمان تجارت جهانی شکایت کند و همچنین بانک‌های مرکزی خود را برای معامله با ایران ملزم کند. فراموش نکنیم این‌بار شکست دیپلماتیک ایران صرفاً تبعات اقتصادی نخواهد داشت و می‌تواند نارضایتی‌هایی را در میان مردم ایجاد کند. باید از سرمایه اجتماعی تا حد ممکن حفاظت کرد.

***

خروج ترامپ از برجام به‌نفع ایران است

(شرق، 8/3/97)

عجیب‌ترین واکنش‌ها از آن حسین شریعتمداری بوده است. او تا پیش از این معتقد بود برجام بیش از اینکه به‌نفع ایران باشد، منافع امریکا را تضمین کرده است و برای همین در واکنش به تهدیدات ترامپ، مبنی بر خروج از برجام گفته بود امکان ندارد امریکا خارج شود. او در سرمقاله کیهان نوشته بود: «کشورهای اروپایی به بهانه مضحک و احمقانه پیشگیری از خروج امریکا از برجام ـ که هرگز خارج نمی‌شود ـ به‌دنبال وضع تحریم‌های تازه علیه ایران هستند و صدای هیچ‌کس هم به اعتراض و تهدید اروپایی‌ها بلند نمی‌شود!» اما بعد از خروج ترامپ به‌جای اعتراف به اشتباهش، تقصیر را گردن روحانی انداخت و گفت: «من گفتم ترامپ از برجام خارج نمی‌شود، اما خروج ترامپ تقصیر روحانی بود.»

***

لغو شش قطعنامه شورای امنیت علیه ایران

(جمهوری اسلامی، 7/3/97)

دکتر حسن روحانی رئیس‌جمهور: دولت در زمینه مسائل بین‌الملل، گام‌های مؤثر زیادی برداشته که یک نمونه آن لغو شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ملت است که امروز و با وجود خروج امریکا از برجام همچنان لغو و بلااثر هستند... رئیس‌جمهور اظهار داشت: کاش روحانیتی که ابتدای انقلاب آستین بالا زد و بار مسئولیت اداره کشور را برعهده گرفت و بحق و صحیح وارد متن سیاست شد، امروز وارد جناح‌بندی‌ها و گروه‌بندی سیاسی نشده بود، اما واقعیت موضوع آن است که امروز روحانیت وارد جناح‌بندی‌ها شده و بابت این ورود نیز هزینه‌های زیادی پرداخته است.

***

فراموشی تاریخی ترامپ

(جمهوری اسلامی، 16/4/97)

واشنگتن‌پست: رابرت گیکان تاریخدان: امریکای ترامپ عاری از حافظه تاریخی است. هیچ تعهد راهبردی، سیاسی و اخلاقی را به‌رسمیت نمی‌شناسد. ترامپ خود را فارغ از اهداف راهبردی می‌شناسد و حتی برای این اهداف اهمیتی قائل نیست. این نوع نگرش او چه بر سر متحدان امریکا یا حتی بر سر جهان خواهد آورد.

***

بحران نقدینگی انبوه!

جوان 31 ساله 38 هزار و 502 سکه به مبلغ 54 میلیارد تومان پیش‌خرید کرده، هم‌اکنون با قیمت امروز سکه هفتم تیر 97، نزدیک به 106 میلیارد تومان سود این سرمایه است.

***

نقدینگی سیال: مشکل اقتصاد ایران

دیدگاهی معتقد است چون رئیس‌جمهور با غده سرطانی اقتصاد ایران یعنی پیشتاز سرمایه‌داری مالی ناشی از نقدینگی سیال یعنی مؤسسات مالی اعتباری بدون مجوز درافتاد آن‌ها در واکنش تظاهرات مشهد را به‌وجود آوردند که ادامه آن به اعتراضات جان به لب رسیدگان، در دی‌ماه 96 و بحران ارزی و سکه انجامید. این دیدگاه معتقد است چرا حسن روحانی این درگیری را تداوم نداد و مؤسسان این مؤسسه‌ها را افشا نکرد. تا جایی که دادستان کل در هفته قوه قضائیه اعلام کرد تاکنون دولت 38 هزار میلیارد تومان از صندوق ذخیره ارزی به مال‌باختگان سپرده‌گذار واگذار کرده و دارایی این مؤسسات به‌هیچ‌وجه این مبلغ را جبران نمی‌کند. معلوم نیست این پول‌ها کجا رفته است.

در واکنش به اعتراضات دی‌ماه و حوادث مترتب بر آن عده‌ای سعی دارند با شعارهای براندازی راه راست‌های افراطی را ادامه دهند. برخی مانند علی مطهری معتقدند چرا دولت آن‌سوی پرده را افشا نمی‌کند.

***

یک اختلاس رو بشود حقوق ما پرداخت می‌شود

رئیس‌جمهور منتخب، دکتر حسن روحانی، در ضیافت افطار رسانه‌ها به این مضمون گفت: دامن ‌زدن مطالبات باید متناسب باشد و با امکاناتی که دولت دارد. این در حالی است که دولت دهم و یازدهم نقش زیادی در انضباط مالی و بودجه داشته و با مؤسسات مالی و اعتباری از نوع سرمایه‌داری نزولی، برخورد کرده است و همه می‌دانیم تمامی امکانات هم در دست دولت نیست. ایشان اظهار کرد امسال بیش از سال‌های پیش ارز و سکه به مردم عرضه شده و علل بحران ارزی نه اقتصادی و سیاسی که روانی است. حسن روحانی اشاره‌ای هم به خط‌مشی صدا و سیما کرد که عملکرد آن طوری شده که مردم به کانال‌های بیگانه و ناشناخته اعتماد می‌کنند و طبیعی است آن‌ها به صلاح مملکت کار نمی‌کنند.

چشم‌انداز ایران: با وجود اعلام انضباط مالی دیدیم سوراخ سنبه‌های فساد در جریان خرید سکه و ارز دولتی چه پرده‌هایی را بالا زد. کارمندهای ذوب‌آهن در تظاهراتی مقابل استانداری اصفهان، شعار می‌دادند «اگر یک اختلاس رو بشه حقوق ما پرداخت می‌شه.»

***

به ‌یغما بردن پول‌های مردم با مؤسسات بدون مجوز

(اعتماد، 28/3/97)

مسعود نیلی: همه می‌دانیم به‌وجود آمدن این مسئله در مؤسسان این نهادها و در برخورداری آن‌ها از این امکان که بتوانند بدون اخذ مجوز، مراکزی را ایجاد کنند که پول مردم را به‌راحتی و بدون دردسر به یغما ببرند، ریشه دارد! برای حل مسئله وقتی نتوانید متعرض مؤسسان شوید بخش سیاستی تنها می‌تواند از منابع بانک مرکزی پول سپرده‌گذاران را پرداخت کند و عملاً این محدودیت باعث می‌شود که هزینه متناظر با این انتفاع بزرگ را به‌جای مؤسسان، مردم از طریق کاهش قدرت خرید خود درنتیجه تورم یا بی‌ثباتی‌های ارزی پرداخت کنند. نتیجه آنکه عرصه سیاسی از طریق محدودیت‌هایی که وضع می‌کند می‌تواند به‌گونه‌ای بر کیفیت راه‌حل‌های سیاستی اثر بگذارد که حتی در برخی موارد راه‌حل سیاستی تمسخرآمیز هم به‌نظر برسند یک پیامد مهم رابطه یک‌طرفه سیاست با سیاست‌گذاری تهی شدن عرصه سیاستی از کیفیت است. عرصه سیاست‌گذاری به‌شدت وابسته به کیفیت نیروی انسانی از نظر علمی و نیز منش کارشناسی است. به‌طور طبیعی هر چه افراد در توان و کیفیت بالاتری برخوردار باشند، عرصه وسیع‌تر و متنوع‌تری را برای ارائه پیشنهاد طلب می‌کنند.

***

اژدهای سرکش نقدینگی سیال

(ستاره صبح، 16/4/97)

محمود بهمنی، رئیس سابق بانک مرکزی: در پایان سال 91 میزان نقدینگی کشور 435 هزار میلیارد تومان بود که امروز به بیش از 1700 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. نماینده مردم ساوجبلاغ در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: این پول مانند سیل سرکش و اژدهایی است که ما بیدارش کردیم. این اژدها راه افتاده است و باید با تمهیداتی جلوی این اژدها را بگیریم. باید تیمی تشکیل شده و مشکلات را بررسی کند و به‌صورت کارشناسی در قالب اتاق فکر، تصمیمات دقیق برای حل مشکلات کشور بگیرند. مصوبه اجرای این تصمیمات را هم باید از سه قوه گرفت.

چشم‌انداز ایران: باید به ریشه و منشأ اعتراض‌هایی که برخورد جدی با این اژدهای سرکش است توجه کرد و در معادلات راهبردی منظور کرد. مؤسسات مالی اعتباری از روند قانونی و انتخابات رفراندوم‌گونه به‌شدت ناراحت‌اند و در برابر تحولات واکنش‌های قهرآمیز و حتی سرنگونی رئیس‌جمهور منتخب ابایی ندارند.

***

تضمین از اروپا و روسیه

این روزها عمدتاً مسئولان موسوم به اصولگرا، صحبت از تضمین از اروپا می‌کنند. این پرسش مطرح است آیا همین اصولگراها از روسیه درباره سوریه و پایگاهی که در اختیار آن‌ها گذاشتیم تضمینی گرفته‌اند؟ آیا ممکن است این تضمین را در مطبوعات مطرح کنند؟ آیا سیاست از مقوله صفر و یک است یا از مقوله مراتب و رنگ خاکستری بین سیاه و سفید؟

***

پیوند اقتصاد به نفت و درنهایت جنگ، چرا؟

 چهل سال از انقلاب می‌گذرد، به گفته سید محمد خاتمی ما دچار «مرض مزمن اعتیاد به درآمد نفت» شده‌ایم. دولت‌ها هرچند گام‌هایی برداشته‌اند، اما نتوانستیم از این اعتیاد رها شویم. گفته می‌شود نفت را برای «تداوم انقلاب» صادر می‌کنیم. آیا نمی‌دانیم صادرات نفت باید از خلیج‌فارس بگذرد و ما در خلیج‌فارس برتری دریایی و هوایی نداریم؟ اگر تمام درآمد مختصر نفت را صرف حفاظت نفت کنیم باز هم به این برتری نخواهیم رسید. وقتی گفته می‌شود اگر نتوانیم نفت را صادر کنیم، اجازه نمی‌دهیم دیگران نفت خود را صادر کنند. اگر منظور بستن تنگه هرمز باشد، معنای آن جنگ است. چرا اقتصاد را به نفت پیوند دهیم و نفت را به جنگ منتهی کنیم. عقلانیت ایجاب می‌کند به این معادله تن ندهیم حال اگر کشوری یا ائتلافی از کشورها جلوی صادرات را نگرفتند، ولی ما تحریم شده و از ما نفت نخریدند در چنین شرایطی آیا باز هم باید بجنگیم؟ آیا دچار یک بن‌بست نشده‌ایم و آیا نباید برای برون‌رفت از این بن‌بست به راه‌حلی بنیادی دست یازیم؟ آیا با رویکرد به ملت و اعتماد نیروی خلاق مردم ایران‌زمین نمی‌توانیم حماسه دولت ملی مصدق را دوباره احیا کرده و اقتصاد را شکوفا کنیم؟

چرا خردورزان خاموش‌اند و ملت را از خردورزی خود بهره‌مند نمی‌سازند؟

***

عباس عبدی و طبقه‌بندی مشکلات ایران

(اعتماد، 10/4/97)

... بنده معتقدم بحران ایران ریشه در وضعیت سیاسی آن دارد. وضعیتی که از گذشته نیز دارای تعارض‌های جدی بود، ولی ابتدای انقلاب به علت اینرسی (سکون) انقلاب خود را بروز نمی‌داد... همه مشکلات از فهم دستوری کلمه اسلامی آغاز شد. برخی آن را قید و برخی صفت دانستند... در چنین برداشتی نمی‌توان حوزه انتخاب مردم را چنان تنگ کرد که افراد مورد علاقه آنان خارج از دایره انتخاب قرار گیرند. در چنین برداشتی نمی‌توان عضویت یک زرتشتی را در شورای شهر که مردم مسلمان به او رأی داده‌اند از منظر اسلامی رد کرد، زیرا اسلام صفت رفتار مردم است و نه قید آن. آنچه عمل کرده‌اند مصداق و تحقق عملی جمهوریت و تفسیر مردم از اسلامیت است. مشکل دیگری که از ابتدای انقلاب پیش آمد در فلسفه حکومت‌کردن بود. هنگامی‌که یک حکومت جمهوری می‌شود، یعنی مردم، حکومت را برمی‌گزینند. در اینجا مردم در جایگاه برتر نسبت به حکومت‌کنندگان هستند. چه از منظر اخلاقی و چه از منظر حقوقی. اگر این را بپذیریم، در این صورت در حکومت جمهوری؛ حکومت‌کنندگان نقش هدایت‌گری مردم را برعهده ندارد، زیرا منتخب آن‌هاست و نه هدایت‌گر آنان. در ذیل مردم و خواست آن‌ها تعریف می‌شود و نه بالای آن‌ها... از سوی دیگر انتخاب حکومت‌کنندگان از سوی مردم بیش از اینکه مبتنی بر پذیرش‌های اعتقادی و صلاحیتی باشد، بر مبنای محدودیت‌های قانونی و امور صوری انجام شد و نزول چشمگیری از حیث پذیرش و اعتبار اخلاقی آنان نزد مردم به‌وجود آمد تا این دو تعارض حل نشود، وضع موجود ادامه خواهد یافت. راه‌حل اساسی مشکلات جامعه پذیرش گفت‌وگو کردن درباره این دو مسئله کلیدی است.

***

عجب دنیای بامزه‌ای شده است

واقعاً جالب و عبرت‌آموز است:

۱. آمدنیوز شایعه‌ای را بدون ذکر مأخذ قابل‌ ردیابی منتشر می‌کند.

۲. کانال‌های تندرو داخل شایعه را به بولتن تبدیل می‌کنند و می‌فرستند برای نمایندگان محترم مجلس.

۳. جناب آقای ذوالنور، نماینده محترم قم در تأیید شایعه، مصاحبه می‌کند.

۴. خانم سارا پیلین، سیاستمدار افراطی امریکایی)، از قول آقای ذوالنوز شایعه را توئیت می‌کند.

۵. شبکه فاکس‌نیوز شایعه را به خبر موثق تبدیل می‌کند.

۶. جناب رئیس‌جمهور امریکا هم مطلب را از قول نماینده محترم قم بازنشر و توئیت می‌کند.

۷. حالا شایعه به خبر موثق و مستند تبدیل شده است.

خبر دست‌اول:

رئیس‌جمهور امریکا به استناد صحبت نماینده قم می‌گوید: ۲۵۰۰ نفر از مقامات ایرانی، بر اساس توافقی محرمانه در زمان ریاست‌جمهوری اوباما، حق شهروندی امریکا را گرفته‌اند.

منشأ واقعی خبر هم نامعلوم، غیرقابل ردیابی و احتمالاً جعلی است.

قدیم‌ها حرف رئیس‌جمهور امریکا ملاک بود و همه از او نقل می‌کردند. الآن در موضوع تابعیت امریکایی، منبع اطلاعات آقای پرزیدنت، اظهارات نماینده قم است!

یادداشت‌هایی از دیروز و امروز و شاید مفید برای فردا / مجید تفرشی

***

وقتی جنگ‌طلب‌ها از آزادی دم می‌زنند

اگر سناتورهای امریکایی اول خواهان دموکراتیک ‌شدن خود مجاهدین خلق می‌شدند، ادعای آزادیخواهی‌شان برای همه ایرانیان برابر جنگ‌طلبی‌شان رنگ نمی‌باخت. (توئیت تاجزاده)

***

نه علی داریم، نه معاویه و نه خوارج

علی تاجرنیا: اینکه مخالفان دولت را خوارج بخوانیم مانند سخن آنانی است که رأی به اصلاح‌طلبان را تیر به خیمه اباعبدالله‌الحسین می‌دانستند، رها کنیم این مقایسه‌های تاریخی را. در جامعه امروز نه علی داریم، نه معاویه و نه خوارج. گرایش‌ها و جریان‌های سیاسی هستیم که هریک به نسبت در وضع امروز کشور دخیل بوده‌ایم.»

***

موفقیت‌های کوچک؛ شفافیت در آرا و اطلاعات قراردادها

بهاره آروین، عضو شورای شهر تهران

ما اعضای پنجمین دوره شورای اسلامی شهر تهران از ابتدای ورودمان به شورا برای افزایش شفافیت تلاش کردیم و در ده ماهی که از آغاز به کار رسمی‌مان در شورای شهر گذشته است، به دو موفقیت کوچک رسیدیم: اولین اقدام شورای پنجم، انجام رأی‌گیری به‌صورت الکترونیک به‌منظور ثبت دقیق اسامی آرای موافق و مخالف در صورت‌جلسات و انتشار عمومی این صورت‌جلسات بوده است؛ و دومین اقدام شفافیت‌بخش دوره جدید مدیریت شهری در تهران، انتشار عمومی اطلاعات قراردادهای کلان شهرداری تهران بوده است. هم‌اکنون موضوع قرارداد، نام پیمانکار، نام کارفرما، مبلغ، مدت و تاریخ انعقاد قرارداد، شیوه انتخاب و شناسه اقتصادی پیمانکار و خلاصه‌ای از شرح خدمات قراردادهای کلان شهرداری تهران روی وب‌سایت شفاف (http://shafaf.tehran.ir) در دسترس عموم شهروندان قرار دارد.

***

از رنجی که می‌بریم

نامه‌های حوزوی؛ زهرا نجف‌زاده، فارغ‌التحصیل جامعه‌الزهرا، در خیمه نوشت:

چندی پیش مراسم تودیع و معارفه مدیر حوزه‌های علمیه خواهران با حضور جمعی از مسئولان حوزه‌های علمیه خواهران که تماماً از مردان هستند، در سالن همایش‌های مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران برگزار شد. آنچه در خبرها و تصاویر دیده می‌شد حضور کمرنگ بانوان در این جلسه بود. تمامی سخنرانان از آقایان بودند و تنها قسمتی از سمت راست سالن را به زنان اختصاص داده بودند. هم‌زمان با روز جهانی زن و روز زن در ایران نشست علمی با عنوان «بازخوانی فقه سنتی در مواجهه با رخدادهای روز» برگزار شده، اما از ورود تعدادی از زنان طلبه ممانعت شده است و علت آن را عدم تدارک فضا برای حضور زنان اعلام کرده بودند

شاید در نگاه نخست اهمیت چندانی نداشته باشد که در جلسه تودیع و معارفه، زنی سخنرانی نکرده است یا در ردیف جلو همایش تماماً مردان نشسته‌اند یا اینکه در روز زن همایشی با عنوان بازخوانی فقه سنتی در مواجهه با رخدادهای روز برگزار می‌شود، اما زنان که مسائل فقهی و حقوقی‌شان نیازمند بازخوانی است اجازه ورود ندارند و یا به یک سفر زیارتی و علمی دعوت نمی‌شوند... فضای حوزه‌های علمیه کاملاً مردانه است و هنوز تصمیم‌گیرندگان اصلی برای روند حوزه‌های علمیه خواهران، مردان هستند... پس از ارائه و انتشار لایحه بودجه 1397 مدام این سؤال از بانوان طلبه پرسیده می‌شد که محصول این بودجه عظیمی که به حوزه خواهران اختصاص یافته تاکنون چه بوده است و حوزه‌های علمیه خواهران تا چه اندازه به‌طور جدی در جامعه دینی منشأ اثر بوده‌اند؟ فعالیت‌های پژوهشی آنان کدام است؟ چند مجتهد بانو به جامعه معرفی شده است؟

 در پاسخ باید گفت به‌طور مسلم تنها امکانات سخت‌افزاری مانند توسعه عمرانی و چند هکتاری حوزه‌های علمیه و ساختمان‌های مجهز و مدرن، تعدد کثیر حوزه‌های علمیه و آمار بالای طلاب، مدرک و رزومه، آمار بالای پایان‌نامه‌ها و مقالات و تأسیس مراکز پژوهشی و برگزاری دوره‌های پژوهشی بدون توجه به کیفیت نمی‌تواند سبب تولید علم شود، آنچه باعث رشد علمی و درنتیجه تولید علم می‌گردد برنامه‌های نرم‌افزاری ازجمله واحدهای درسی پرمحتوا، استفاده از منابع اصیل و دست‌اول با ارائه اساتید خبره و متخصص و دارای سطح علمی بالا، آموزشِ پژوهش‌محور، توجه به کیفیت آموزش و اساتید، تعیین اهداف بلند آموزشی همانند اجتهاد و باورِ توانمندی زنان و استفاده از ظرفیت آنان در سمت‌های مدیریتی و اجرایی و تربیت آنان برای مدیریت آینده حوزه‌های علمیه خواهران است.

***

درسی از انتخابات لبنان

پیروزی حزب‌الله در لبنان نشان داد نیازی به رد صلاحیت رقیب، استفاده از رسانه‌های بیت‌المال و مهندسی انتخابات نیست. فتح و ظفر از میان صداقت و احترام به مردم و از راه عدالت و دادگری و استقامت بر طریق حق، نه از راه اجبار و اکراه می‌گذرد. ما دیدیم که مارونی‌ها و اهل سنت با وجود اختلاف فکری به کاندیدای شیعیان رأی دادند.

***

مرگ شورای همکاری خلیج‌فارس و تولد افعی دو سر

(جمهوری اسلامی، 22/3/97)

عبدالباری عطوان، روزنامه‌نگار سرشناس عرب، با اشاره به شورای جدید هماهنگی ایجادشده میان عربستان و امارات نوشت: این شورا پیش از آنکه شورای همکاری اقتصادی دوجانبه باشد درواقع شورای جنگ است. هدف از آن ایجاد یک قدرت منطقه‌ای جدید به‌منظور همکاری با امریکا در جنگ احتمالی آینده خواهد بود.

***

امید واقعی نه امید تخیلی

(شرق، 7/4/97)

در حاشیه پیروزی و موفقیت تیم ملی فوتبال در جام جهانی، آقای هاشمی‌طبا مطرح کرد: باور کنیم فقط صاحب‌منصبان نیستند که کشورشان را دوست دارند و بپذیریم همه مردم دوستدار سربلندی و افتخار کشور هستند... با دست‌فرمان فعلی بسیار بعید است که در شش سال آینده ایران بتواند به اهداف موردنظر چشم‌انداز برسد. در حال حاضر از سویی برخی مشکلات داخلی خود را نمایان کرده و این امر بیم و امیدهایی را میان مردم به‌وجود آورده است. اینکه امید به آینده چگونه است و امیدواری‌ها در چه درجه‌ای میان مردم وجود دارد نیاز به یک بررسی میدانی با سؤالات مشخصی در موضوعات تعریف‌شده دارد. مرکز آمار ایران به‌عنوان یک مرجع رسمی می‌تواند این مهم را به انجام برساند. شاید چنین بررسی‌ای بتواند راه‌های مناسبی در اختیار مسئولان قرار دهد.

***

دفاع شیعیان در برابر تجاوز به اهل سنت

(شرق، 7/4/97)

تسنیم: آیت‌الله وحید خراسانی گفت: خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَلَا یجْرِمَنَّکمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَی أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی» استفتایی از ما شد که این‌ها می‌گویند شیعه کافر است و خون شیعه را حلال می‌دانند، باید با آن‌ها چه کنیم؟ در پاسخ گفتیم کسی که شهادتین را بگوید، نفس تلفظ به این دو کلمه هم موجب حفظ خون و هم حفظ مال است. این وظیفه هر مسلمانی است که اگر از سوی کفار یک وجب به مملکت اهل سنت در دنیا تعدی بشود، وظیفه همه شیعه در قم است که باید دفاع کند و نگذارد آن نقطه موردحمله کفار واقع شود. باید با آن‌ها چنین بود. در هر شرایطی «وَلَا یجْرِمَنَّکمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَی أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی»

***

تبدیل سریع نیت شوم به تجاوز

محمد مطهری: از دختر دبستانی روستایی فقط کفش‌هایش پیدا شده بود. چندی بعد جنازه خفه‌شده‌اش پس از تعرض یافت شد. متجاوز و قاتل که بود؟ مردی متأهل! او گفت: «دخترک را تنها دیدم، نیتی شیطانی به ذهنم رسید، آن را عملی کردم!» چگونه است که در ایران، این نیت‌های پلید شیطانی زود به مرحله عمل می‌رسند؟

اگر قرار باشد نیت شیطانی این‌قدر سریع ایجاد شود و به مرحله عمل برسد، در کشورهای غربی که استخرها مختلط، مشروب‌فروشی‌ها در دسترس، تابلوهای نیمه‌عریان در مقابل و فیلم‌های شهوت‌انگیز تلویزیون در دید همگان است، باید روزانه ده‌ها هزار نفر مورد تعرض قرار گیرند.

پاسخ سؤال در این نکته است که این جمله سه‌قسمتی «دخترک را تنها دیدم، نیتی شیطانی به ذهنم رسید، نیت خود را عملی کردم!» در حقیقت جمله‌ای چهارقسمتی است: «دخترک را تنها دیدم»، «نیتی شیطانی به ذهنم رسید»، «دیدم انگار در این مملکت کسی به کسی نیست»، «نیت خود را عملی کردم»!

کشورهای غربی با درست در اختیار گرفتن قدرت رسانه‌ای به هر نافهمی فهمانده‌اند که در این شهر، نسبت به جرم‌های خشن، به‌ویژه نسبت به کودکان و دختران، حساسیت زیادی وجود دارد و «کسی به کسی هست!» وقتی دختر ده ساله‌ای به‌نام «هولی جونز» در کانادا ناپدید شد، به مدت دو روز «خبر اول» تمام شبکه‌های مهم خبری آن کشور بود!

ما چه می‌کنیم؟ فوراً این‌گونه اخبار را پنهان می‌کنیم تا زمان دستگیری احتمالی مجرم!

آیا از کم‌شعوری غربی‌هاست که برنامه‌های مهم تلویزیونی را قطع کرده و تعقیب و گریز یک مجرم را به‌طور زنده پخش می‌کنند؟ اتفاقاً غربی‌ها در این موارد، بسیار عاقلانه عمل می‌کنند، چون می‌دانند مسئله اصلی دستگیری مجرم نیست، بلکه فهماندن این امر به مجرمان بعدی است که اینجا شهر است نه جنگل و ربودن یک کودک یا تعرض به او، یعنی مواجهه با کل حکومت و مردم.

در ایران ما، وقتی یک جانی به دختری تعرض می‌کند، حداکثر خود را با یک خانواده، طرف می‌بیند که به‌راحتی با تهدیدهایی مانند پخش فیلم تعرض یا تجاوز به عضو دیگر خانواده، آنان را از شکایت منصرف می‌کنند، ولی در غرب، کودک از جامعه ربوده می‌شود نه از خانواده و جانی می‌داند از فردا جنایت او موردتوجه همه رسانه‌هاست و انصراف شاکی خصوصی تأثیری ندارد.

***

استالین و ملی‌شدن نفت ایران

(اعتماد، 21/3/97)

هرمیداس باوند: امریکا از ابتدا ملی‌شدن صنعت نفت را به‌رسمیت شناخته بود. انتظار هم این بود شوروی در این ماجرا علیه یک دولت استعماری موضع بگیرد، اما استالین به سه دلیل به‌نفع انگلیس موضع گرفت. یک، اینکه استالین معتقد بود انگلیس یک قدرت استعماری امپریالیست رو به افول است، اما امریکا یک امپریالیست حاد و در عین حال طراح و مجری استراتژی مهار و انسداد بلوک شرق در مرزهای جغرافیایی و سیاسی وقت است؛ بنابراین در این راستا ناتو هم برای اجرای این مقصود به تصویب رسیده است درواقع امریکا در صدد این است که جانشین انگلیس در همسایگان جنوبی شوروی ازجمله ایران شود. دوم اینکه استالین معتقد بود اختلافاتی که در طیف جهان غرب مطرح و حل می‌شود به‌هیچ‌وجه نمی‌شود آن‌ها را «انقلاب» دانست. سوم اینکه هیچ انقلابی که کارگزار آن حزب سوسیالیست نباشد اصیل نیست؛ بنابراین استالین ادامه وضع موجود یعنی ادامه حضور شرکت نفت ایران و انگلیس را ترجیح می‌داد تا این‌که اتفاقی بیفتد و امریکا جایگزین انگلستان شود و به همین دلیل حزب ‌توده، احزاب دست‌راستی مثل ... و... و... در یک جبهه علیه مصدق قرار گرفتند.

چشم‌انداز ایران: امریکا از اول با اصل ملی‌شدن صنعت نفت در سراسر ایران مخالف بود و تا پایان آن هم مخالفت کرد. امریکا دنبال تضعیف منافع بدون ملی‌شدن بود. اسناد نشان‌دهنده این مطلب است.

 

 

     فهرست چشم انداز 110 صفحه اول |  بايگاني سال 1397 |