فهرست چشم انداز 108 صفحه اول |  بايگاني سال 1396 |    

 چشم انداز ایران - شماره 108 اسفند 1396 و فروردين 1397

 

ده سال مذاكرات هسته‌ای ايران و قدرت‌های جهانی

نویسنده: سید حسین موسویان

... اما جمهوری اسلامی ايران اين معامله را برد خود می‌دانست زيرا:
1. هر شش قطعنامه شورای امنيت (علیه ایران) منتفی شد؛
٢.  ايران از فصل هفت منشور سازمان ملل به‌عنوان تهديد صلح و امنيت جهانی خارج شد؛
٣.  امريكا و قدرت‌های جهانی پس از ٣٥ سال چالش سهمگين، صنعت غنی‌سازی و آب‌سنگین را در ايران پذيرفتند كه اصل دعوا و بحران هسته‌ای هم به‌خاطر همين دو صنعت بود و لاغير؛
٤. تحريم‌های هسته‌ای شورای امنيت سازمان ملل و تحريم‌های جهان غرب درباره نفت و بانك مركزی و بانك‌های ايران و سوئیفت برداشته شد كه ادامه روند قبلی صادرات نفت ايران را به صفر می‌رساند و تورم ونزوئلايی می‌شد و قس‌علی‌هذا؛

 ٥.  بازارهای تكنولوژی‌های صلح‌آميز هسته‌ای در همه زمينه‌ها ازجمله برق و پزشكی و كشاورزی بعد از ٣٥ سال برای ايران نیز باز شد.

... از ابتدا روشن بود كه وظيفه برجام  اولاً: حل همه معضلات اقتصادی قبل و بعد از انقلاب ايران نبود،
ثانياً: به‌معنی اعتماد ايران به امريكا يا امريكا به ايران نبود، ثالثاً: هدفش رفع خصومت چهل ساله ايران و امريكا و برقراری روابط ديپلماتيك نبود و رابعاً: قرارداد رفع ناكارآمدی‌ها و فقر و اعتياد و فساد موجود در كشور هم نبود.
براي حل اين مشكلات، راه‌حل‌های ديگری نياز است.

منبع: اعتماد، 26/10/96

 

احتمال وقوع جنگ ایران و عربستان

نویسنده: سید حسین موسویان

... احتمال درگیری وجود دارد. منتهی بعید می‌دانم عربستان بخواهد وارد جنگ مستقیم با ایران شود، چون می‌داند که از عهده آن برنمی‌آید. ریاض احساس می‌کند که بهشدت تحقیر شده و ایران در مسیر آقایی بر منطقه قرار گرفته است؛ لذا به هر کاری دست می‌زند که مانع شود. اینکه ریاض به تل‌آویو متوسل شده درواقع آخرین شانس خود را امتحان می‌کند. عربستان بهخوبی درک می‌کند که اگر مربع واشینگتن-تل‌آویو-ریاض- ابوظبی شکست بخورد، هیچ شانسی برای شکست یا مهار ایران باقی نخواهد ماند؛ بنابراین همه تخم‌مرغ‌هایش را در این سبد قرار داده است.

... محمد بن سلمان نقش کلیدی و تعیین‌کننده دارد. منتهی در شرایط فعلی این تل‌آویو است که ریاض را اداره می‌کند. تهران باید چاره‌جویی کند و ریاض را از این دام نجات دهد.

شاهزادگان بسیاری در محافل خصوصی داخلی و خارجی با سیاست‌های محمد بن سلمان در موارد زیر مخالفت‌های خود را ابراز می‌کردند:

اول: کنار زدن محمد بن نایف از ولیعهدی و شکستن سنت هشتادساله قدرت در عربستان؛

دوم: حمله نظامی به یمن؛ لذا تسویه‌های داخلی فعلی هم به تحولات داخلی ربط دارد وهم سیاست‌های منطقه‌ای؛

سوم: تحریم قطر؛

چهارم: اقدامات افراطی علیه ایران.

... محمد بن سلمان، نتانیاهو و محمد بن زائد از طریق کوشنر، داماد ترامپ، با رئیس‌جمهور امریکا ارتباط مستقیم دارند و حتی برخی از زد و بندها هم احتمالاً بدون اطلاع وزارت خارجه و سازمان‌های نظامی و امنیتی امریکا انجام می‌شود، مانند قضیه به گروگان گرفتن سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان و حصر هتلی تعدادی از شاهزادگان.

تاریخ: 30 دی 1396

منبع: عصر دیپلماسی

 

...

تمدید تعلیق تحریم‌ها و عقب‌نشینی ترامپ

گفت‌وگو با سید حسین موسویان

... تحریم‌های اخیر امریکا نمایشی است... اروپایی‌ها ایالات‌متحده را تحت فشار قرار دادند. عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای در دولت اصلاحات تأکید کرد: اروپایی‌ها با تمام قدرت در داخل امریکا لابی بی‌سابقه‌ای را راه انداختند و ترامپ را در رابطه با توافق هسته‌ای تحت فشار قرار دادند.

منبع: ایلنا

تاریخ: 23 دی 1396

 

تجربه‌ای که جلوی چشمان ماست

«سه نه» و سه درس بحران سوریه برای ایران

نویسنده: محمد عطایی، دانشجوی دکترای تاریخ در دانشگاه ماساچوست، امهرست

... هیثم المناع، رهبر وقت «کمیته هماهنگی ملی سوریه برای تغییر دموکراتیک»، از دیگر سران مخالفان که در جست‌وجوی حمایت خارجی در واشنگتن، لندن، پاریس، استانبول، دوحه و ریاض به سر می‌بردند، خواست برای حفظ «اتحاد مردم» و «تمامیت ارضی سوریه»، به سه اصل پایبند بمانند: نه به دخالت خارجی؛ نه به خشونت؛ و نه به فرقه‌گرایی...

 مرور این «سه نه» و بازخوانی سیر زمین‌گیر شدن اپوزیسیون سوری در پیچ‌وخم‌های سیاست خاورمیانه، برای فهم بهتری از بحث داغ این روزها درباره سناریوی «سوریه شدن» ایران ضروری است.

... استدلال المناع این بود که رهبران مخالفان بدون اینکه برنامه‌ای برای جلب حمایت طبقات شهری و روستایی و نیروهای اجتماعی «سنتی» و «مدرن» داشته باشند، می‌خواهند پشت تانک‌های ناتو تاریخ را دور بزنند و یک‌شبه به دمشق برسند. وی خطاب به آن‌ها می‌گفت که درخواست برای مسلح کردن «انقلابیون» از خارج به افزایش سرکوب و خشونت خواهد انجامید. او هشدار می‌داد کسانی که برای تحریک مردم علیه نظام سوریه، شعارهای فرقه‌ای علیه علوی‌ها، شیعیان و مسیحی‌ها سر می‌دهند، مردم مسالمت‌جو را می‌ترسانند و زمینه مصالحه در داخل را از بین خواهند برد.

... افزایش خشونت‌ها بهویژه با رنگ فرقه‌ای، باعث ریزش گسترده پایگاه مخالفان اسد شد که هرچند از سیاست‌های بعث حاکم به ستوه آمده بودند، اما بدیلی مناسب در اپوزیسیون چندپاره و میلیتاریزه‌شده نمی‌یافتند... در این میان،‌  وابستگی جریان‌های اپوزیسیون به پایتخت‌های مختلف، آن‌ها را تابعی از سیاست‌های آن‌ها کرد...

... تلاش برای ایجاد یک پایگاه اجتماعی منسجم در داخل، جای خود را به رقابت برای جذب پترودلارهای اعراب خلیج فارس و حمایت غرب داده بود...

... مخالفان حکومت سوریه می‌گویند اگر سرکوب نبود و بشار اسد وارد تعامل معنادار با مخالفانش برای اصلاحات جدی می‌شد، وضعیت کشور به اینجا نمی‌رسید. درستی این کلام اما مانع از نادیده گرفتن مسئولیت اپوزیسیون سوریه در خراب کردن آن کشور نمی‌شود.  ‌

... بحران سوریه اگر در مرحله نخست اشتباه سهمگین حکومت در برابر معترضان درعا بود، اما در مراحل بعد سه خطای اساسی اپوزیسیون در بین‌المللی کردن اعتراض‌ها و رفتن به‌سوی راهکار نظامی و شعارهای فرقه‌ای این کشور را به‌جایی رساند که نفتالی بنت، وزیر آموزش اسرائیل، مدعی شود «سوریه دیگر به‌عنوان یک کشور روی نقشه وجود ندارد.»

تاریخ: جمعه 22 دى 1396   

منبع: دیپلماسی ایرانی

 

برخلاف تحلیل‌گران!

نویسنده: احمد زیدآبادی

... می‌دانم که اکنون در اسرائیل احزابی بر سر کارند که سر خود را زیر برف فرو کرده‌اند و از شدت طمع و زیاده‌خواهی، واقعیت‌های عریان پیرامون خود را نمی‌بینند و بنیامین نتانیاهو نیز سرمست از سقوط اخلاقی بسیاری از رهبران جهان در برابر رنج فلسطینی‌ها، هر روز سرخوشانه از این کشور به آن کشور می‌رود و از فراموش‌شدن فلسطینی‌ها در صحنه جهانی ابراز شادمانی می‌کند. با این حال، گمان نمی‌کنم که سرنوشت اسرائیل به دست چنین موجودات کوته‌بینی رقم بخورد...مجموعه یهودیانی که در درون و بیرون اسرائیل در شکل‌دهی سیاست‌های کلان آن نقش دارند، به نظرم زرنگ‌تر از آن‌اند که با نفی کشور فلسطین، خود را بر سر دوراهی کشوری دوملیتی یا نظامی از آپارتاید رسمی قرار دهند.

منبع: انصاف‌نیوز

تاریخ: 28 دی 96

 

 

سناریوی امریکا و اروپا در مواجهه با ایران

از یک کارشناس مطلع شنیدم که در ابتدای کار ترامپ در کاخ سفید، نتانیاهو یک مفهوم را خوب برای او جا انداخت و آن اینکه تهدیدات علیه ایران و برجام را باید اولاً: محکم، قاطع و صریح اعلام و مکرر تکرار کند تا دیگران ذره‌ای تردید در عزم او نکنند. ثانیاً: هم‌زمان اقداماتی همچون تحریم  را چاشنی این خط‌مشی کند... اروپایی‌ها حاضر شدند گروه کاری مشترکی با امریکا در مورد بازنگری برجام را تشکیل  و سریعاً فعال کنند ضمن اینکه روند همکاری‌های اقتصادی جهانی با ایران هم کند شده است.

استراتژی جبهه متحد امریکا، اسرائیل و اعراب تکفیری این است که با اجرای چنین سناریویی موارد زیر محقق شود:

1.      نیازی به حمله نظامی امریکا به ایران نباشد؛ زیرا امریکا آمادگی برای ورود به چنین سناریویی را ندارد. البته ممکن است تهدیدهایی از سوی امریکا یا تل‌آویو برای حمله به ایران مطرح شود، منتهی این تهدیدات پشتوانه عملیاتی نداشته و صرفاً جنگ روانی علیه ایران خواهد بود.

2.      بدون خروج امریکا از برجام، موج تحریم‌های جدید اروپا و امریکا باعث خواهد شد فضاسازی‌های مخرب علیه ایران افزایش‌یابد، بلاتکلیفی برجام جدی‌تر شود و درنتیجه نه‌تنها همکاری‌های کلان اقتصادی سایر کشورها با ایران متوقف شود و منافع اقتصادی ایران از برجام را به حداقل برساند، بلکه توان اقتصادی ایران را بهحدی تحلیل ببرد تا به‌جای مانور در منطقه، تهران اسیر چالش‌های جدی در داخل شودئ و تمام توانش مصروف حل معضلات اقتصادی و سیاسی و امنیتی داخلی شود.

3.      ضمن اینکه ایران مجبور باشد به تمام تعهدات برجامی خود تمام و کمال عمل کند، با کمترین تخلف از برجام، پرونده هسته‌ای ایران را در شورای حکام آژانس فعال و بعد از چند قطعنامه سعی کنند آن را مجدد به شورای امنیت سازمان ملل بکشانند. امریکا و اسرائیل درک می‌کنند که در شرایط فعلی اجماع‌سازی جهانی علیه ایران ممکن نیست؛ لذا سعی می‌کنند با استفاده از موضوعات منطقه‌ای، موشکی، تروریسم و حقوق بشر، در هر فرصتی ایران را به شورای امنیت سازمان ملل بکشانند. فرض آن‌ها هم این است که سایر قدرت‌ها همچون روسیه و چین ممکن است مانع شوند. منتهی این مسیر، باعث خواهد شد در صورت نقض برجام از سوی ایران، زمینه‌های لازم برای تسلیم مسکو و پکن را فراهم کند...
  
حل ضعف‌ها و مشکلات سیاسی-امنیتی-اقتصادی ایران نیازمند ابتکارات و تصمیمات شجاعانه و واقع‌بینانه‌ای است که خلأ آن بهشدت حس می‌شود. نخبگان و سیاسیون ایران باید در یک اجماع ملی همراه با روحانیون متنفذ و علمای اعلام در آستانه چهل‌سالگی انقلاب پارادایم جدیدی در تعامل ملی و منطقه‌ای و جهانی طراحی و معرفی کنند. تنها با اجماع ملی می‌توان راهبردی را  عملیاتی کرد که پاسخگوی معضلات مذکور بوده بدون اینکه استقلال، حیثیت، ملیت و اسلامیت ایران کمترین لطمه‌ای ببیند.

منبع: روزنامه اقتصاد

تاریخ: 18 بهمن 96

  

ضرورت یک استراتژی بازدارنده منطقه‌ای

نویسنده: سید حسین موسویان

سعودی‌ها نفوذ ایران در کشورهای عراق، لبنان و سوریه و یمن را در راستای احیای «امپراتوری فارس» تلقی می‌کنند. در نقطه مقابل، ایرانی‌ها هفت نگرانی‌های واقعی دارند ازجمله:

اول: امریکایی‌ها با اتحاد با سعودی و اسرائیل دنبال تغییر رژیم در ایران هستند؛

دوم: ایرانی‌ها هنوز تجاوز صدام به خاک ایران با حمایت امریکا و عربستان و متحدانش را از یاد نبرده‌اند، تجاوزی که به قصد تجزیه ایران و تغییر رژیم در ایران صورت گرفت؛

سوم: امریکا در اطراف مرزها حضور نظامی دارد و سیل ارسال صدها میلیارد دلاری تسلیحات پیشرفته به کشورهای همسایه عرب ایران را ادامه می‌دهد؛

چهارم: ایران تحت شدیدترین تحریم‌های امریکا قرار دارد؛

پنج: امریکا و متحدان منطقه‌ای از همه روش‌های خصومت علیه ایران استفاده کرده و می‌کنند، از جنگ سایبری تا حمایت از گروهک تروریستی منافقین که دستش به خون ۱۷ هزار ایرانی آغشته است؛

ششم: امریکا گزینه حمله نظامی علیه ایران را روی میز نگه داشته و آن‌طور که جان کری افشا کرد، متحدان عرب آن نیز از این گزینه حمایت می‌کنند؛

هفتم: تهدید تروریست‌های تکفیری داعشی در ۶۰ درصد مرزهای ایران همچنان وجود دارد.

لذا ایران «حضور منطقه‌ای به‌عنوان یک استراتژی بازدارنده» را برای مقابله با تهدیدهای مذکور و حفظ امنیت ملی خود ضروری می‌داند، ضمن اینکه عربستان هم تلاش می‌کند ایران را مقصر همه ضعف‌ها، ناکارآمدی‌ها، فسادها و دیکتاتوری‌ها در جهان عرب جلوه دهد.

منبع: مقاله مجله قاهره برگرفته از سایت ایلنا

تاریخ: 23 بهمن 96

 

دست ایران در مذاکرات غیرهسته‌ای پر است

گفت‌وگو با ناصر هادیان

اگر قرار است مذاکره‌ای بر سر مسائل موشکی شکل بگیرد، باید پرونده موشکی همه کشورهایی که در منطقه این قبیل تجهیزات را در اختیار دارند روی میز قرار بگیرد. یا باید مشابه همان تجهیزات به ایران فروخته یا باید روند تجهیز سایرین در منطقه نیز متوقف شود. دیگران نمی‌توانند عنصر دفاعی یک کشور را از آن بگیرند و ادعا کنند که وجود این عنصر دفاعی به آن‌ها احساس ناامنی می‌دهد. ما چه در مذاکرات و چه در محکمه افکار عمومی دنیا درباره مسئله موشکی حرف داریم.

شرط حضور ایران در برجام، منتفع شدن از آن است. اگر قرار باشد امریکا و سایرین در برجام باقی بمانند، اما مانع از بهرهمند شدن ایران از توافق شوند، تهران برای باقی ماندن در برجام چه دلیلی دارد؟

اگر مشکلات داخلی در ایالات‌متحده تشدید شود و ایران به «دشمن سودمند» برای ترامپ بدل شود ایران در رادار توجه ترامپ قرار می‌گیرد... امنیتیسازی دوباره پرونده ایران موفق نخواهد بود.

بازگشایی مجدد برجام به‌منظور اصلاح یا اضافه کردن الحاقیه به آن غیرممکن است؛ اما همه به دنبال فریب دادن دونالد ترامپ در این خصوص هستند.

منبع: روزنامه اعتماد

تاریخ: 24 بهمن 96

 

     فهرست چشم انداز 108 صفحه اول |  بايگاني سال 1396 |